2017/05/26 Agrocentrum - strona główna Mapa strony Agrocentrum kontakt e-mail
Agrocentrum - aktualnosci

Menu

reklama

Agra Zambrów

Polecamy

Pogoda

Reklama

rzetelna firma

Stres cieplny – aktualny problem

Strona główna » Aktualności » Stres cieplny – aktualny problem

Stres cieplny – aktualny problem

 

Zbliża się okres lata, czyli czas, który niesie niemałe zmartwienie dla większości hodowców bydła. Duża wilgotność powietrza i wysoka temperatura sprzyjają wystąpieniu u krów mlecznych stresu cieplnego – czyli przegrzania się organizmu.

 

Wysoka temperatura w połączeniu z niską wilgotnością względną powietrza powodują osuszanie błony śluzowej dróg oddechowych, przyczyniając się do zmniejszenia odpornościkrów na infekcje wirusowe i bakteryjne. Występowanie wysokich temperatur i wysokich wilgotności względnych powietrza uniemożliwia odprowadzenie z organizmu krowy nadmiaru ciepła. Doprowadza to do jego kumulacji w organizmach zwierząt i wzrostu ich temperatury ciała, co w efekcie zaburza termoregulację.

 

tab

 

Optymalna temperatura otoczenia w oborze dla krów mlecznych powinna być maksymalnie o 10°C wyższa lub niższa niż na zewnątrz. Optymalną temperaturą otoczenia dla krów jest 4°C. Najlepszy komfort cieplny mają one natomiast przy temperaturach od 12 do 18°C. W takich warunkach krowy czują się najlepiej i osiągają najwyższe wskaźniki produkcyjne.

Stres cieplny u krów objawia się przede wszystkim ospałością i zmniejszeniem aktywności ruchowej. Zwierzęta wyraźnie poszukują cienia i świeżego powietrza. Bardzo często starają się ułożyć w miejscach o najwyższym ruchu powietrza. Obserwuje się wówczas charakterystyczne dyszenie zwierząt (ponad 60 oddechów na minutę) oraz ślinienie się, mające krowie pomóc w pozbyciu się nadmiaru ciepła z organizmu. Przy wilgotności ponad 80% parowanie z powierzchni ciała zwierzęcia jest niemożliwe, dlatego należy postarać się o obniżenie wilgotności np.: przez otwarcie okien, bocznych kurtyn, drzwi wjazdowych.

Krowy, aby zmniejszyć produkcje ciepła ograniczają pobieranie paszy, a kiedy jest to możliwe zmieniają również skład dawki pokarmowej. Spada pobranie sianokiszonek, które produkują większą ilość ciepła w układzie pokarmowym, a pobierają więcej pasz treściwych. Takie zachowanie krów ma niepożądane dla nich skutki. Obniża się pH treści żwacza, co prowadzi do zmian metabolicznych takich jak: kwasica, czy zmiany ochwatowe.

Występowanie kwasicy w tym okresie bardzo często wiąże się z niższym pobraniem pasz włóknistych oraz ich sortowaniem. Idzie za tym mniejsza ilość odłykniętych kęsów i ich naślinieniem. W ślinie krów znajduje się naturalny bufor w ilości 7g w 1 litrze. Gdy brakuje naturalnego bufora trzeba posiłkować się produktami zastępczymi takimi jak: kwaśny węglan sodu, tlenek magnezu, drożdże paszowe i ich metabolity. O kwasicy w stadzie mówią nam takie sygnały jak spadek mleczności, spadek tłuszczu w mleku, oraz biegunki, luźny kał

Wraz ze spadkiem pobrania paszy spada również produkcja mleka dochodząca do 20%. Aby ograniczyć niskie pobranie paszy w tym okresie warto zadawać pasze według zasady ,, mniej a częściej”. Nie chodzi tu o częstsze podgarnianie, tylko o zadawanie świeżych pasz bądź TMR-ów. Rozwiązanie to może być kłopotliwe w organizacji. Jednym z najlepszych sposobów na zwiększenie pobrania paszy w czasie upałów jest zadawanie paszy ,, na noc” na przykład 70-80% dobowej dawki TMR-ów. Krowy szybko przyzwyczajają się do pobierania paszy wieczorem czy nocą.

W okresie letnich upałów warto przyjrzeć się składowi dawki pokarmowej.

Skoro krowy jedzą mniej, to w mniejszej objętości paszy powinniśmy zmieścić to, co przedtem w większej. Szczególnie istotna jest gęstość energetyczna dawki. Z tych względów uzasadnione jest stosowanie tłuszczy chronionych. Wartość energetyczna tłuszczu jest ponad dwukrotnie większa niż węglowodanów. Dodatek tłuszczu przy zmniejszonym pobraniu paszy rekompensuje część niedoboru energii. Poza tym w czasie przemiany tłuszczu w organizmie krowy powstaje znacznie mniej ciepła niż podczas przemian węglowodanów.

Przy wysokich temperaturach otoczenia krowy pocą się, przez co wyprowadzają z organizmu wodę, schładzając się. Jednak wraz z wodą wydalają z organizmu także elektrolity, czyli Na i K. O ile łatwo zapewnić krowom dostęp do sodu w postaci lizawek solnych o tyle ciężko dostarczyć krowom odpowiedni ilość potasu w dawce. Z pasz objętościowych najbogatsza w potas jest lucerna, która może zawierać nawet 3% potasu. Niestety nie wszyscy rolnicy mają możliwości skarmiania lucerny, dlatego też muszą posiłkować się mieszankami mineralno-witaminowymi. Zalecany poziom w 1kg s.m. dawki pokarmowej wynosi: potasu 1, 5 – 1, 6%, sodu 0, 4 – 0, 6% oraz magnezu w ilości 0,3 – 0,4%.

chlew z

 

Dlatego należy zapewnić krowom swobodny dostęp do świeżej czystej wody. Należy pamiętać o odpowiedniej ilości poideł oraz ich odpowiednim umiejscowieniu na oborze. Poidła wannowe powinny być montowane w ilości 1 poidło na 20-25 krów. Miejsca montażu poideł powinny uwzględniać to, że krów lubią pić podczas jedzenia albo zaraz po jedzeniu, więc odległość od stołu paszowego powinna być jak najkrótsza. Warto montować poidła na poczekalni przed halą udojową, gdzie krowy stłaczane są na niewielkiej powierzchni, oraz przy wyjściu z hali udojowej, ponieważ zaobserwowano że krowy chętnie piją po doju. Usytuowanie poideł nie powinno przeszkadzać krowom w swobodnej komunikacji w obrębie traktów komunikacyjnych. Pijąca krowa nie może zagradzać swoim ciałem ciągu komunikacyjnego, Większa ilość zamontowanych poideł na obiekcie inwentarskim ograniczy nam konkurencyjność krów w stosunku do wody. Często obserwowano przy niedostatecznej ilości poideł jak krowy wieloródki stojące wyżej w hierarchii stada blokowały dostęp do wody dla pierwiastek czy krów stojących niżej w hierarchii.

 

1z1z2

 

Stres cieplny nie wiąże się tylko ze spadek produkcji mleka, ale również przynosi zaburzenia w rozrodzie. Literatura podaje, że krowy narażone na przebywanie w wysokich temperaturach reagują obniżeniem poziomu progesteronu i estradiolu we krwi, co w efekcie skraca czas trwania rui nawet poniżej 8 godzin.

 

Stres cieplny w znaczący sposób zmniejsza przepływ krwi w macicy, skraca okres rui, pogarsza jakość komórek jajowych oraz zaburza prawidłowy rozwój zarodków. Badania ultrasonograficzne jajników wykazują zaburzenia wzrostu pęcherzyków podczas cyklu rujowego, zmniejszenie średnicy pęcherzyka dominującego pierwszej fali oraz opóźnienie owulacji pęcherzyka dominującego drugiej fali.

 

W celu zapobieżenia skutkom stresu cieplnego stosowane są różne rozwiązania poprawiające warunki mikroklimatyczne w oborze. Zalicza się do nich zraszacze niskociśnieniowe, wentylację mechaniczną oraz zacienienia. Często rozwiązania te stosowane są łącznie. W Polsce najczęstszym oraz najbardziej efektywnym rozwiązaniem obniżającym temperaturę odczuwalną krów jest stosowanie wentylacji mechanicznej, która w oborach i poczekalniach ma postać mieszaczy powietrza. W warunkach wysokich temperatur krotność wymiany powietrza w oborze powinna zagwarantować wilgotność względną powietrza mniejszą niż 80%. Uruchomienie mieszaczy powietrza powinno być równoczesne z wystąpieniem niekorzystnych dla bydła warunków cieplno wilgotnościowych, w przeciwnym wypadku zamiast poprawić warunki bytowania, możemy je jeszcze pogorszyć. Wentylatory są przeważnie wykorzystywane wtedy, kiedy temperatura zewnętrzna wynosi ponad 20 stopni Celsjusza. Duży wentylator, o średnicy 1m i maksymalnym strumieniu powietrza około 2000m3/godzinę, wystarczy na wymianę powietrza dla około 20 krów. Wentylatory montowane są około 2,5m nad ziemią. Ustawienie wentylatorów pod odpowiednim kontem zalecanym przez producentów poprawia ich efektywność.

 

4

 

Chłodniejsze powietrze z wentylatorów schładza krowy i zachęca je do odwiedzania stołu paszowego. Dobrze, gdy schładzanie odbywa się także w poczekalni hali udojowej, w której stłoczone krowy szczególnie się przegrzewają.Ujemną stroną umieszczania wentylatorów nad stołem paszowym jest przesychanie pasz czy TMR-ów. Wysuszony TMR a więc zawierający ponad 50% suchej masy, stwarza realne zagrożenie sortowania pasz przez krowę, to znaczy pomijanie długich cząstek i wybieranie drobnych, co najczęściej prowadzi do subklinicznej kwasicy żwacza. Korzyści z wymiany powietrza przez wentylatory są jednak bezdyskusyjne i wysuszanie TMR-ów nie może być argumentem przeciw wentylatorom.

 

Kolejnym sposobem na walkę ze stresem cieplnym jest montaż zraszaczy niskociśnieniowych montowanych zwykle na poczekalniach oraz przy wejściach do hal udojowych. Mają za zadanie spryskać krowy wodą pod niskim ciśnieniem i przez to ochłodzić powierzchnie ich ciał. Spotyka się również montaż spryskiwaczy przy stole paszowym. Rozwiązanie to sprzyja zachęceniu krów do pobierania pasz ze stołu paszowego.

 

3z4z4

 

 

Podsumowując

Walkę ze stresem cieplnym należy zacząć od pryzm/silosów. Należy zabezpieczyć je przed wtórną fermentacją pogarszającą, jakość i smakowitość pasz objętościowych. Należy unikać podawania pasz zagrzewających się. Pasze podane na stół paszowy powinne być świeże. Wysokiej jakości pasze, o odpowiedniej wilgotności i temperaturze będą chętniej pobierane przez zwierzęta. Drugim ważnym czynnikiem jest stworzenie krowom najbardziej optymalnych czynników mikroklimatycznych. Praktycznie, każda obora może charakteryzować się odmiennymi warunkami mikroklimatycznymi, przy podobnych warunkach atmosferycznych. Uzależnione jest to od konstrukcji i typu obory, jej lokalizacji na terenie fermy i względem stron świata. W przypadku obór już istniejących uwzględnienie natężenia promieniowania słonecznego i prędkości ruchu powietrza stwarza możliwość prognozowania stresu cieplnego w poszczególnych grupach technologicznych. Umożliwi to dopasowanie optymalnych rozwiązań, redukujących wpływ niekorzystnych warunków cieplno-wilgotnościowych na zdrowie oraz produkcyjność bydła.

 

ost

mgr inż. Murawski Paweł

Konsultant ds. żywienia

tel.:
e-mail: p.murawski@agrocentrum.pl

Zobacz również

Kobietkowa Wycieczka 2011 – Kazimierz nad Wisłą – Przemyśl – Krasiczyn – Łańcut

Kobietkowa Wycieczka 2011 – Kazimierz nad Wisłą – Przemyśl – Krasiczyn – Łańcut

W dniach 4 do 6 października 2011 odbyła się wycieczka dla Pań domowniczek Naszych Najlepszych Kontrahentów z terenu powiatów Kolno i Łomża. Odwiedziliśmy Kazimierz nad Wisłą – gdzie prócz atrakcji tego urokliwego miasteczka, mogliśmy ze statku obejrzeć meandry Królowej Polskich Rzek. Odwiedziliśmy także przepiękny Zespół Parkowo- Pałacowy Krasiczyn. Byliśmy także w sanktuarium Matki boskiej Zbaraskiej. Po południu drugiego dnia wjechaliśmy na wzgórza otaczające Przemyśl skąd

Komfort i ograniczenie stresu kluczem do sukcesu

Komfort i ograniczenie stresu kluczem do sukcesu

Szczęśliwa krowa to taka, która żyje w stadzie i ma stały dostęp do paszy i czystej wody, może swobodnie się poruszać, pobiera paszę ok. 13 razy dziennie , odpoczywa około 12 godzin, przeżuwa (najchętniej na leżąco ) do 8 godzin dziennie. Krowa szczęśliwa ma spokój i nie jest narażona na hałasy (bo należy pamiętać, że ma ona bardzo wrażliwy i dobry słuch). Krowa lubi być

BCS, jako narzędzie w zarządzaniu stadem krów mlecznych

BCS, jako narzędzie w zarządzaniu stadem krów mlecznych

BCS, jako narzędzie w zarządzaniu stadem krów mlecznych.   Kondycja krów – metodyka oceny       Kondycja zwierzą to aktualny stan fizjologiczny, który jest wynikiem stopnia odżywienia i wytrenowania organizmu, a także stosowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Na podstawie rozwinięcia tkanki mięśniowej i tłuszczowej oraz wzajemnych proporcji między nimi wyróżnia się u podstawowych gatunków zwierząt gospodarskich kondycję hodowlaną, opasową, głodową i wystawową    (Guliński 1996). Ocena kondycji ma

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m.in. do celów statystycznych. Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach swojej przeglądarki.

Zaakceptuj cookies Więcej informacji